Cognitieve gedragstherapie als leerzame teambuilding

Cognitieve gedragstherapie als teamdag? Grapje, niet?

Context en ontwikkelvraag

Het bestuur van een grote huisartspraktijk telt 7 maten en een senior praktijkmanager. Eén van de artsen is ook voorzitter. Het team telt bijna evenveel mannen als vrouwen van uiteenlopende leeftijden.
Iedereen is tevreden over de groepswerking en over het bestuur van hun middelgrote medische organisatie.

  • Overleg verloopt vlot en men beslist behendig.
  • De praktijkmanager ontzorgt zeer actief en is volwaardig lid van het bestuur.
  • Door jarenlange samenwerking kennen de teamleaden elkaars sterkten en ontwikkelpunten.
  • De deelnemers vertrouwen elkaar en geloven in de kracht van het team.
  • Er is ruimte voor vriendschappelijk geplaag.

De voorzitter besluit een uitdagende stap te zetten om het team te versterken. Eén van de jongste artsen steunt hem. Onze opdracht luidt cognitieve gedragstherapie/training toe te passen tijdens de jaarlijkse teambuilding.

Samen op de heide

Vooraf achterhalen we de individuele wensen en prioriteiten met een vertrouwelijke vragenlijst. Voor goede cognitieve gedragstherapie en -training bereid je je immers grondig voor.

Cognitieve gedragstherapie helpt tegen donkere gedachten

 

Met leuke ijsbrekers en passende afspraken bouwen we een actieve en veilige leeromgeving. We doorlopen diverse keren het ABCDEF-stappenplan.

Bij Cognitieve Gedragstherapie en -training onderscheiden we een Aanleiding: een gebeurtenis waarbij de betrokkene niet tevreden is met de Consequenties (zijn gevoelens en/of haar eigen gedrag).
De ongewenste Consequentie is het gevolg van de negatieve Bril waarmee men naar de Aanleiding kijkt.

Een praktijkvoorbeeld: een veeleisende patiënt dringt aan op een - volgens medische normen - onterechte verwijzing naar de specialist, inclusief natuurlijk MRI. Dit is de Aanleiding.

De Bril van de behandelende arts kan bijvoorbeeld zijn: "Ik Moet mijn patiënten tevreden houden. Ze Moeten mij aardig blijven vinden."

De ongewenste Consequentie is het verwijzen (gedrag) met een schuldgevoel ("Dit kost klauwen vol geld aan de zorg") en bezorgd zijn over het effect op de relatie met de betrokken specialist. Die denkt zeker "Weer eentje die niet nodig is van deze verwijzer."

Door het uitDagen van de hinderende gedachten en deze te vertalen in helpende gedachten, lukt het de arts een bijkomend dubbel consult met de onredelijke patiënt te organiseren.
Tijdens dit tweede consult ervaart de SOLK-patiënt dat niet een verdere somatische aanpak maar veeleer een psychisch leertraject, soelaas brengt. Ook dat inzicht zal ontstaan door het toepassen van Cognitieve Gedragstherapie.
Samengevat: doen omdenken bij de patiënt.

Wat helpt om je bevrijd te voelen van de druk van de patiënt kan zijn: "Tot het tegendeel zou moeten blijken, ben ik er als ervaren en zorgvuldig arts van overtuigd dat dit geen somatische maar een psychische klacht is. Hierin meegaan stimuleert het somatiseren. Ik neem de tijd in een dubbel consult om deze patiënt te doen ervaren dat er somatisch niets aan de hand is. Dat helpt hem om mijn beslissing te aanvaarden." Daardoor ontstaat een positieve interactie met de patiënt, met meer kans op een goed gevolg.
Samengevat: de arts denkt om.

Deze ABCDEF-analyse passen we volgens persoonlijke keuzes van de deelnemers toe op hun rol als behandelende arts, hun relatie met veeleisende patiënten, hun rol als leidinggevende, hun wederzijdse verantwoordelijkheden als medebestuurders en hun rol als levenspartner en ouder. De cognitieve gedragstherapie technieken en vaardigheden staan tot dienst van de gehele mens. Diverse werkvormen zorgen voor actieve, veilige en leerzame ontwikkelmomenten.

Cognitieve Gedragstherapie als katalisator voor een nog betere samenwerking

Het team ervaart dat ze een dimensie aan hun samenwerking toevoegen. De aanleiding is de ABCDEF-analyse van een specifieke arts-patiënt interactie.


Waar ligt de grens?


Aanleiding: Er staat een consult gepland met een patiënte die vraagt de dosis van haar (verslavende) pijnstilling te verhogen. De patiënte is bekend als een dame met weinig genuanceerde beslissingen en gering probleemoplossend vermogen.


Hinderende gedachte/Bril van de behandelende arts


Helpende zelfspraak als gevolg van uitDagen

Ik moet hieronderuit komen!
Deze patiënte is niet in staat in deze situatie een verstandige keuze te maken.
Alleen ik kan haar redden. Als ik het niet doe is ze verloren.


Verstandig beslissen is noodzakelijk. Wanneer ik zonder meer weiger zoekt ze gewoon een andere arts.

De patiënte is medeverantwoordelijk voor haar gezondheid en geluk.
Ik ben bereid op korte termijn op haar verzoek in te gaan wanneer dat onderdeel is van een behandelplan met afbouw van verslavende pijnstillers.

Vervelende Conseqentie voor de arts


Evaluatie

Heftig gevoel van beklemming.
Ik voel me medeplichting aan het maken van een onverstandige keuze.

Ik voel mij bekwaam het gesprek met de patiënte aan te gaan en voorzie haar van de nodige pijnstillers zolang zij actief meewerkt aan het behandelplan.
Kortetermijneffect: een gevoel van opluchting en bekwaamheid.
Langetermijneffect: één mensenleven gered van ernstige verslaving.


Fantaseer je beter!


In de resterende dagen voor het consult neem ik de tijd om rustig het komende gesprek te visualiseren. Ik bereid me actief voor op het consult.

Zowel tijdens de duo-oefening als tijdens de plenaire bespreking van deze casuïstiek blijkt hoe erg overstuur de betrokken arts is over de omgang met deze patiënte.
Het team beseft dat de gebruikelijk intercollegiale toetsing gaat over de dosering en het behandelplan. Hoe de collega de situatie beleeft, komt waarschijnlijk minder aan bod. De hinderende gedachte "Ik moet hieronderuit komen!" blijft uit, waardoor de arts eerder kiest om het probleem te vermijden dan om constructief te reageren.

Het team erkent de extra dimensie die het cognitieve gedragstherapie-gesprek aan haar intercollegiaal overleg toegevoegt. Iedereen herkent zich hierin. Daarom komen ze overeen om bij het vermoeden van een bezwarende gedachte bij een collega, toestemming te vragen deze uit te dagen. Zowel tijdens formeel als informeel overleg willen ze tijd en aandacht inzetten om elkaar beter te ondersteunen: hygiënischer denken en voelen.

Andere voorbeelden van ontmijnen van doemdenken

Door cognitieve gedragstherapie kom na regen zonneschijn

Diverse hinderende gedachten halen ze in cognitieve gedragstherapie oefeningen onderuit. Enkele voorbeelden:


Rol

Hinderende gedachte

Helpende zelfspraak
Leidinggevende Feedback geven, bah! Duidelijkheid geeft rust
Medewerker Ik denk dat mijn baas een andere medewerker verkiest. Wanneer heb ik mijn, trouwens uitstekend, beoordelingsverslag laatst gelezen? Toch nog maar eens doen?
Teamlid Ik Moet me naar de groep voegen We zetten elkaars kwaliteiten in. Mijn collega's nemen mijn onderbouwde afwijkende mening serieus.
Professional Op mijn zestigste ben ik mijn vroegere energie kwijt Maar mijn effectiviteit blijft hoog door mijn lange ervaring en mentale rust
Levenspartner Mijn echtgenote is altijd alleen maar boos: "Maak eens iets af!" Ik herinner me een afgeronde klus en het gevoel daarbij. Ik begin met één klus af te werken. Dat stopt mijn uitstelgedrag.

Tijdens de bijeenkomst vinden de bestuursleden een nieuwe emotionele verbinding met elkaar. Daardoor gaan ze nog meer weloverwogen om met andere meningen en tonen ze grotere sensitiviteit en aandacht voor de emoties van andere teamleden. Ze voelen meer samenhorigheid bij het realiseren van de groei van de praktijk.

Wat was de bijdrage van de begeleider in deze teamdag cognitieve gedragstherapie?

  • Als ervaren cognitieve gedragstherapie beoefenaar, Rationeel Emotieve Training toepassen in de diverse rollen van de deelnemers
  • Een veilige en activerende leeromgeving creëren
  • Humor faciliteren
  • Verbinding creëren
  • Voldoen aan de vereisten voor het behalen van accreditering van de bijeenkomst

Ook in tal van andere situaties hebben we op een prettige manier en met zeer positieve gevolgen cognitieve gedragstherapie toegepast. Weet je graag meer over onze aanpak? Contacteer ons via contact voor advies op maat.

 
Geert Haentjens

Training, Consulting & Coaching.
Effectiever, efficiënter en prettiger werken van individuen, teams en organisaties

© Geert Haentjens. All rights reserved.